بخش دوم فأخذ امرؤ من نفسه لنفسه ، و أخذ من حيّ لميّت ، و من فان لباق ، و من ذاهب لدائم . امرؤ خاف اللّه و هو معمّر إلى أجله ، و منظور إلى عمله . امرؤ ألجم نفسه بلجامها ، و زمّها بزمامها ، فأمسكها بلجامها عن معاصي اللّه ، و قادها بزمامها إلى طاعة اللّه . ترجمه هر انسانى بايد از خويش براى خويشتن و از حياتش براى زندگى پس از مرگ و از جهان فانى براى جهان باقى و از جايگاه موقت براى اقامتگاه دائم خود ، بهره گيرد و نيز بايد در همهء طول عمر تا فرارسيدن اجل ، از خدا بترسد و از مهلتى كه براى عمل به او داده شده استفاده كند . انسان بايد نفس سركش را با لگام ( تقوا ) مهار كند و افسار آن را در اختيار گيرد و به وسيلهء اين لگام او را از معصيت خدا باز دارد و با اين زمام به سوى اطاعت فرمان حق رهبرى كند . شرح و تفسير چگونه از اين فرصت استفاده كنيم ؟ امام عليه السّلام در بخش پيشين اين خطبه با ده جملهء كوتاه و پرمعنا به همهء مخاطبان خود هشدار داد ، هشدارى در جهت استفادهء از فرصتها قبل از آنكه از دست بروند . در اين بخش از خطبه ، دستور العملهايى در جهت چگونگى استفادهء از اين فرصت در ده جملهء كوتاه ديگر مىدهد . در واقع بخش نخست هشدار است و